Efficiëntie voor de energiemarkt

In een snel veranderende energiemarkt, waarin consumenten en opdrachtgevers in toenemend tempo verduurzamen, moet efficiëntie prioriteit hebben. Gebruikers én leveranciers van energie en verduurzamende producten spelen daarin beiden een gelijke rol.

De stelling “voor een energie efficiënte woning moeten alle systeemconfiguraties en productcombinaties optimaal zijn” is leidend voor de ultieme energietransitie waarbij niet alleen groen geproduceerd wordt, maar vooral ook bespaard. De meest duurzame energie wordt namelijk niet opgewekt. “Waaruit bestaat de te behalen prestatie van de maken configuratie of combinatie?” is de vraag die leidt tot het best mogelijke resultaat. Bewonersgedrag en externe omstandigheden moeten ook meegenomen worden om oprecht duurzaam te worden. Doelstelling is immers geen schadelijke CO2 uitstoot en de gebruiker moet verantwoordelijkheid kunnen nemen voor zijn gedrag. De samenhang tussen producten, processen en mensen moet inzichtelijk en stuurbaar zijn om prestaties te kunnen garanderen. Niet alleenstaande producten, maar het geheel van producten en mensen moet de prestatie leveren. Daarvoor moeten voorwaarden en het doel vooraf vastgelegd en inzichtelijk zijn. In de huidige markt wordt alleen naar losse producten gekeken in plaats van naar de som der delen.

Vergelijken met andere sectoren;

Als we kijken naar de autobranche zien we dat auto’s beoordeeld worden op hun prestaties; bijvoorbeeld snelheid, vermogen, veiligheid en verbruik. Deze prestaties kunnen alleen door alle geïntegreerde producten in combinatie met het menselijke gedrag bereikt worden. Niemand stelt de vraag welke schokbrekers gebruikt worden en iedereen begrijpt dat hard rijden meer brandstof kost. Ook in de zorgsector geldt dat producten en middelen ondergeschikt zijn aan het doel; mensen beter maken. Bedden, medicijnen, katheders en alles wat daarbij hoort wordt geaccepteerd als onderdeel van het einddoel. Kwaliteit is uitermate belangrijk, maar toch ondergeschikt aan het einddoel. Voor verduurzaming geldt een gelijk proces, maar de markt is nog niet volwassen. Producten en diensten moeten ondergeschikt zijn aan het eindresultaat. Dat dit nog niet het geval is, is duidelijk. Zonepanelen, warmtewisselaars, windmolens, elektrisch vervoer, alle producten worden gepresenteerd als een te behalen einddoel. Leg zonnepanelen op je dak en je bent duurzaam. Dat dit niet het geval is of dat één product de oplossing niet kan zijn lijkt niet relevant. Marketing en uitstraling van o.a. zonnepanelen spelen een te grote rol. Als straks overal zonnepanelen en windmolens liggen zal blijken dat we nog steeds fossiel gestookte centrales nodig hebben en dat we volledig afhankelijk zijn gebleven van de overheid en grote energieleveranciers. Windstille nachten betekenen kolenstroom. In de nabije toekomst zal batterij technologie ontoereikend blijven en lithium-ion batterijen kunnen met geen mogelijkheid duurzaam genoemd worden. De consument heeft op energie vlak veelal slechts een simpel verwachtingspatroon. Het licht moet aankunnen en het moet warm zijn. Liever maandelijks wat meer betalen dan achteraf bijbetalen. D laagste prijs per Kwh of kubieke meter zijn eerder keuzeprikkels dan minder afnemen, terwijl minder afnemen veel lucratiever is door de belastingen op het volume. Randvoorwaarden voor efficiënte keuzes zijn daarom belangrijk en moeten in lijn liggen met dagelijks gebruik en passend zijn binnen het verwachtingspatroon van de consument. Wat boven alles van belang is bij verduurzaming van een woning is de prestatie: de belofte moeten vooraf duidelijk zijn, transparant worden vastgelegd en achteraf gecontroleerd kunnen worden. Het gaat om openheid, eerlijkheid, duidelijkheid en op basis daarvan het verdienen van vertrouwen.

Integratie naar hoger plan tillen

Om integratie van verduurzaming woningen en consumentengedrag te verbeteren moet de gehele keten integreren. Het wordt een horizontale keten met één regisseur in plaats van een verticale keten. Eén partij met regie die de prestatiegarantie afgeeft.

Werken met lokaal bekende partners die vanuit een gemeenschappelijk plan hetzelfde doel nastreven; verduurzaming van de woning, straten, wijken enzovoorts. De consument doet mee door zijn agenda open te stellen en betalingen vooraf te verrichten. Zo deel je ook de financiële lusten én lasten, zonder dat risico’s te groot worden. Door samenwerking van burgers in bijvoorbeeld collectieven krijg je schaalgrootte waarmee je efficiënter kunt installeren. Voordelen waardoor, als alle betrokkenen profiteren, het gehele proces beter uitgevoerd kan worden.

Samenwerking zal proces, en niet project, gestuurd moeten zijn. Het proces loopt een langere periode waarbij het einde (100% duurzaam) niet vooraf gedefinieerd hoeft te worden. Tussentijds wordt er bijgestuurd om steeds de optimale situatie te bereiken zonder tijdens het proces onmogelijke offers te vragen. De markt vraagt om garanties tot wel 50 jaar. Vraag is dan of de balans in risicodekking en realistisch te verwachten kosten nog te realiseren is. Subsidies en groene leningen worden door de overheid in toenemende mate gefaciliteerd. Dit soort zaken komen, logischerwijs, terug in de marktprijzen van deze garanties. Zekerheid heeft een kostprijs, maar levert ook op.

“De markt bepaalt uiteindelijk zelf welke risico’s ze kan dragen en wat het verzekeren van deze risico’s kost.”

Herschikking van keten

De uitkomst van de laatste stelling is dat de regisseur de toe te passen producten en diensten samenstelt en de prestatiegarantie levert in één product. Daarmee kan hij de risicodekking regelen namens de consument bij de leveranciers. Leveranciers van diensten en producten brengen eigen garantiebepalingen en voorwaarden in het proces in en zijn naar alle partijen volledig transparant. De verantwoordelijkheid voor de keuze en garanties ligt bij de regisseur.

Groeiende belang van data

Data speelt een toenemende rol bij de verwezenlijking van de energietransitie. Zowel vanuit de overheid en bestaande energie markt partijen is momenteel veel druk om de processen rondom data beter te beschrijven. Begrippen als the internet of things (IoT) en grid edge technology spelen een toenemende belangrijke rol. Doordat er meer informatie beschikbaar komt over functioneren, wordt het ook eenvoudiger om garanties af te geven en keuzes te maken voor systemen. Het is van belang dat de consument beschikking krijgt over zijn en alle relevante data. Vergelijk dit eens met de verbruiksgegevens van auto’s. Het zou mooi zijn als woningen op een gelijke wijze vergelijken kunnen worden. “Hoeveel verbruikt jouw huis” kan borrelpraat worden.

Verdienmodellen

Hoe moet je nieuwe verdienmodellen inrichten, hoe worden deze gefinancierd? Wat zijn KPI’s van de participanten? Wie betaald de rekening? We moeten anders leren denken, we hebben andere mensen nodig en de processen anders inrichten. De regisseur kan het risico het best kan verdelen, alleen deze is vooraf op de hoogte van alle variabelen. Daarvoor is van belang dat alle participanten openheid van zaken geven op basis van de in het proces verkregen informatie. De consument krijgt hiermee de voor hem beste producten met het optimale resultaat, de leverancier krijgt hiermee de mogelijkheid sneller en beter te leveren. De consument betaald uiteindelijk de rekening waarbij de investering in de duurzame woning gefinancierd is door het niet meer kopen van fossiele stroom en gas. De overheid heeft in deze een faciliterende rol door bijvoorbeeld een revolverend fonds. Ook het afschaffen van belasting op zelf opgewekte stroom kan een goede bijdrage zijn.

Verduurzaming centraal in één systeem

Van groot belang is dat bewoners vertrouwen krijgen in het proces naar oprechte duurzaamheid. Kwalitatief goede producten en diensten, die één geheel vormen en kunnen worden gerealiseerd op basis volledige ketenintegratie. Eén offerte in plaats van velen. Eindgebruikers moeten centraal staan en een simpele keuze kunnen maken. Zij moeten begrijpen welk resultaat ze krijgen, zij betalen immers de rekening (en profiteren van het verminderde verbruik).

Prestaties meten, garanderen en organiseren en daarover communiceren is de sleutel tot het krijgen van vertrouwen van de consument. Zonder dat vertrouwen in het optimale resultaat wordt gekozen voor een product met de meeste marketing power.

Wat er gebeurt zodra de prijzen stijgen of verduurzaming verplicht wordt is voor de consument nog onbekend. Vast staat dat energieprijzen gaan stijgen en dat de onlangs weer verhoogde belastingdruk, de stijging zal versterken. We moeten mede daarom nu beginnen met miljoenen woningen te verduurzamen. Dat scheelt Euro’s, CO2 en vooral betrokkenheid waarmee we de verduurzaming kunnen versnellen. Bewuste mensen gebruiken thuis en op hun werk minder energie!

De Efficiator is ontworpen om de regie functie te faciliteren. Door middel van software, zelflerende algoritmes, heel veel data en simpele gebruikersschermen kunnen zowel consumenten als leveranciers gebruik maken van deze ultieme regisseur. Het is een plek waar partijen elkaar kunnen vinden door middel van een bewaakt en volledig geautomatiseerd proces. Met de Efficiator kan de consument kiezen voor de beste oplossing in plaats van een mooi product. Daarmee wordt je oprecht duurzaam en bespaar je geld

Richard van Ravenstein
www.efficiator.nl

Categorie